تغییرات بازار پایه عامل ریزش شاخص نخواهد شد/سهامداران هوشیار باشید

فروش های سنگینی که در بازار ایجاد شده است و دلیل آن را منتسب به تغییر قوانین بازار پایه می دانند کاملا غیر مرتبط است. به نظر می رسد تغییرات این قوانین موجب کوتاهی دست برخی سفته بازان از بازار شده و این دسته از فعالان با ایجاد فروش های سنگین سعی در ایجاد التهاب در بازار دارند تا آن را به تغییرات بازار پایه نسبت دهند و از این فضا به نفع خود استفاده کنند.

از روز دوشنبه ۲۵ شهریور ماه سال جاری، سه تابلوی زرد، نارنجی و قرمز در بازار پایه فرابورس ایجاد می شود که هر هفته برای هر یک از این تابلوها ‏یک حراج معاملاتی در روز دوشنبه از ساعت ۱۲ تا ۱۲:۳۰ صورت می پذیرد.

بهنام محسنی در گفت و گویی با پایگاه خبری بازار سرمایه(سنا) در این خصوص گفت: به نظر نمی رسد تغییرات پایه از لحاظ بنیادی تغییراتی در بازار ایجاد کند و این فضای روانی ایجاد شده در بازار است که فعلا موجب نوسان در بازار شده است.

معاون بازارهای خارج از بورس فرابورس ایران در این خصوص افزود: مقررات بازار پایه فقط دچار تغییرات شده است و این تغییرات از تاریخ ۲۵ شهریور یعنی تقریبا بیست روز دیگر در بازار ایجاد می شود اما این فضای ملتهبی که از سوی برخی فعالان در بازار سرمایه ایجاد شده است جای بسی تأمل دارد .

محسنی گفت: فروش های سنگینی که در بازار ایجاد شده است و دلیل آن را منتسب به تغییر قوانین بازار پایه می دانند کاملا غیر مرتبط است. به نظر می رسد تغییرات این قوانین موجب کوتاهی دست برخی سفته بازان از بازار شده است و این دسته از فعالان با ایجاد فروش های سنگین سعی در ایجاد التهاب در بازار را دارند تا آن را به تغییرات بازار پایه نسبت دهند و از این فضا به نفع خود استفاده کنند.

معاون بازارهای خارج از بورس فرابورس ایران در خصوص تغییرات قوانین بیان داشت: قرار بود بر اساس مصوبه هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار در بهمن ۹۷ این قوانین از بیستم خردادماه سال ‏جاری اجرا شود اما با اخذ نظرات و پیشنهادات فعالان بازار، این اصلاحات تا تجمیع نظرات به تعویق افتاد.

وی ادامه داد: از روز دوشنبه ۲۵ شهریور ماه سال جاری، سه تابلوی زرد، نارنجی و قرمز در بازار پایه فرابورس ایجاد خواهد شد که هر هفته برای هر یک از این تابلوها ‏یک حراج معاملاتی در روز دوشنبه از ساعت ۱۲ تا ۱۲:۳۰ صورت می پذیرد.

محسنی در این خصوص متذکر شد: دامنه نوسان در حراج پایانی در تابلوی زرد ۶ درصد، تابلوی نارنجی ۴ درصد و ‏تابلوی قرمز ۲ درصد خواهد بود. اما در بقیه روزهای معاملاتی هفته و نیز در روز دوشنبه تا قبل از ساعت ۱۲ دامنه نوسان در ‏تابلوی زرد ۳ درصد، تابلوی نارنجی ۲ درصد و تابلوی قرمز ۱ درصد خواهد بود و مبنای نوسان‌های اعلام شده قیمت پایانی ‏روزهای دوشنبه هر هفته است.‏

به گفته محسنی این بخش از مصوبه مهم است، زیرا دامنه نوسان در حال حاضر در بازار پایه "ب" هر روز ۱۰ درصد بر مبنای قیمت ‏پایانی روز قبل در هر نماد معاملاتی است.‏

محسنی ادامه داد: در بازار پایه نوسان‌های ۱ درصد، ۲ درصد و ۳ درصد هر روز برمبنای قیمت پایانی روز دوشنبه قبل ‏خواهد بود؛ یعنی در کل هفته دامنه نوسان برای این تابلوها ثابت است و این بخش مهمی از مصوبه است که ابلاغ شده است.‏

وی با اشاره به این تغییرات بیان داشت: اگر قیمت پایانی در روز حراج مثلا ۱۰۵ تومان باشد، در روزهای دیگر ‏برای تابلوی زرد دامنه قیمتی به صورت ۳ درصد بر اساس ۱۰۵ تومان و دامنه نوسان کل هفته بر اساس همان دامنه نوسان ۳ ‏درصدی خواهد بود.‏

وی در خصوص شبهات پیش آمده برخی از فعالان در خصوص نحوه محاسبات در این بازار گفت: برخی از سهامداران دچار اشتباه محاسباتی در خصوص حد نوسان در این بازار شده اند. در کل هفته نوسان یک نماد در تابلو ‏زرد ۳ درصد است. اگر بر فرض یک نماد حداکثر نوسان را داشته باشد، در کل هفته ۳ درصد دامنه نوسان خواهد داشت که ‏مبنای این نوسان نیز قیمت پایانی روز دوشنبه با حراج ۶ درصدی است. یعنی در کل هفته حداکثر ۹ درصد دامنه نوسان در بازار ‏تابلوی زرد خواهد بود، در حالی که هم اکنون در بازار پایه ب روزانه ۱۰ درصد امکان نوسان وجود دارد و الان در بازار پایه ج دامنه ‏نوسان نامحدود است.‏

به گفته محسنی همه تابلوهای بازار پایه به صورت همزمان شروع می‌شوند و اجرای مقررات جدید به صورت همزمان از همه ‏تابلوها آغاز خواهد شد.‏ به این ترتیب، تا روز ۱۳ شهریور معاملات بازار پایه به روال کنونی ادامه دارد، پس از پایان معاملات روز سیزدهم نمادهای بازار پایه ‏همگی متوقف می‌شوند و ۵ روز کاری تا روز ۲۵ شهریورماه بحث‌های فنی مربوط به بیش از ۱۸۰ شرکت بازار پایه ‌ای انجام خواهد ‏شد.‏

محسنی در خصوص فعالیت بازارگردان ها در این بازار گفت: به گفته وی نکته دیگر در دستورالعمل جدید این است که امکان فعالیت بازارگردان‌ها وجود دارد که بتوانند در نمادهای بازار پایه ‏فعالیت‌ بازارگردانی را بر اساس ضوابط هیات مدیره فرابورس انجام دهند و بازارگردان‌ها اجازه دارند دامنه نوسان هر سهم را تا ۲ ‏برابر افزایش دهند، به شرط اینکه این معیار از ۵ درصد بالاتر نرود.‏

معاون بازارهای خارج از بورس فرابورس ایران گفت: بازارگردان ‌ها می‌توانند قیمت مرجع نماد معاملاتی را به صورت روزانه تعیین کنند و اینها موارد مهم ‏تغییرات در دستورالعمل جدید خواهد بود.‏

محسنی همچنین گفت: نکته دیگر سفارش‌های پنهان و مخفی بود که در حال حاضر سفارش مخفی تا ۶ ماه آینده اعمال نخواهد ‏شد و بعد از ۶ ماه آینده هیات مدیره سازمان بورس در مورد نحوه اعمال سفارشات مخفی تصمیم می‌گیرند.‏

وی در توضیح سفارش مخفی گفت: یعنی سفارش خرید یا فروش یک سهام دار را دیگران نبینند و سفارش‌های خرید دیگران را هم آن سهام دار نمی بیند و ‏این مسئله تا ۶ ماه آینده اعمال نخواهد شد، اما بعد از آن به منظور جلوگیری از رفتارهای هیجانی سهامداران در این خصوص ‏تصمیم‌گیری خواهد شد.‏

معاون بازارهای خارج از بورس فرابورس اظهار داشت: در حال حاضر ۱۲۵ شرکت در تابلوی زرد، ۴۲ شرکت در تابلوی نارنجی و ‌‏۱۵ شرکت بازار پایه در تابلوی قرمز قرار می‌گیرند و نکته مهم این است که حدود ۴۱ شرکت از تابلوی ج که بدترین تابلوی ‏کنونی است به تابلوی زرد بازار پایه ارتقا می‌یابند و این به خاطر افزایش شفافیت و رعایت معیارهای شفافیت در این شرکت‌ها ‏است.‏

وی تاکید کرد: اکثر شرکت‌های بازار پایه به تابلوهای زرد و نارنجی که بهتر هستند، منتقل می‌شوند، در حالی که قبلا تعداد قابل ‏توجهی از شرکت‌ها در بازار پایه «ج» قرار داشتند.‏

به گفته محسنی فقط ۱۴ شرکت از بیش از ۱۸۲ شرکت در تابلوی قرمز قرار می‌گیرند؛ یعنی نشان می‌دهد که اکثر شرکت‌های ‏بازار پایه ارتقا شفافیت داشتند و انگیزه‌ای برای بهتر شدن شفافیت آنها وجود داشته است.‏